Pip, lot và cách tính lãi lỗ khi giao dịch forex, vàng

Mọi con số trong biểu phí của sàn, từ "spread từ 1,0 pip" tới "commission 3 USD/lot", đều dùng hai đơn vị: pip và lot. Hiểu hai đơn vị này giúp bạn tự quy chi phí về tiền thật và đặt khối lượng phù hợp với vốn. Các ví dụ dưới đây dùng giá giả định để minh họa.

Pip là gì?

Pip là đơn vị biến động giá chuẩn của một cặp tiền:

• Với phần lớn cặp tiền như EUR/USD, GBP/USD, 1 pip là 0,0001, tức chữ số thập phân thứ 4. EUR/USD đi từ 1,1000 lên 1,1025 là tăng 25 pip.
• Với cặp có JPY như USD/JPY, 1 pip là 0,01, tức chữ số thập phân thứ 2. USD/JPY đi từ 150,00 lên 150,40 là tăng 40 pip.

Nhiều nền tảng hiển thị thêm một chữ số, gọi là point hay pipette, bằng 1/10 pip. Spread "1,2 pip" trên website có thể hiện thành "12" point trên MT4, MT5.

Lot là gì?

Lot là đơn vị khối lượng giao dịch. Với cặp tiền, 1 lot chuẩn thường là 100.000 đơn vị đồng tiền cơ sở (đồng đứng trước). Các kích thước thường gặp:

Ở tài khoản Cent, số dư hiển thị bằng cent, nên cùng một lệnh "1 lot" có giá trị tiền thật nhỏ hơn nhiều. Hãy xem kích thước hợp đồng (contract size) trong thông số mã trên nền tảng trước khi đặt lệnh.

Giá trị một pip

Giá trị pip = Khối lượng (đơn vị) × Kích thước pip, tính theo đồng tiền định giá (đồng đứng sau).

• EUR/USD, 1 lot: 100.000 × 0,0001 = 10 USD mỗi pip.
• USD/JPY, 1 lot: 100.000 × 0,01 = 1.000 JPY mỗi pip. Ở giá 150,00, quy ra khoảng 1.000 ÷ 150 ≈ 6,67 USD.
• EUR/USD, 0,05 lot: 5.000 × 0,0001 = 0,5 USD mỗi pip.

Vàng (XAU/USD)

Ở nhiều sàn, 1 lot XAU/USD tương ứng 100 ounce, và giá niêm yết với 2 chữ số thập phân. Khi đó giá đi 1 USD (ví dụ 2.000,00 lên 2.001,00), 1 lot lãi hoặc lỗ 100 USD. Cách gọi "pip" với vàng không thống nhất giữa các sàn: có nơi gọi 0,01 là 1 point, có nơi gọi 0,1 là 1 pip. Vì vậy con số "spread vàng" giữa các sàn thường không so sánh được trực tiếp. Luôn kiểm tra contract size của mã vàng trên nền tảng bạn dùng.

Tính lãi lỗ

Lãi lỗ = Số pip biến động × Giá trị pip, sau đó trừ spread, commission và swap.

Ví dụ: mua 0,2 lot EUR/USD ở 1,1000, đóng ở 1,1030. Biến động 30 pip, giá trị pip của 0,2 lot là 2 USD, lãi gộp 60 USD. Nếu tài khoản thu commission 3 USD/lot/chiều, commission cho 0,2 lot khứ hồi là 0,2 × 6 = 1,2 USD. Nếu spread lúc mở là 0,3 pip, chi phí spread là 0,3 × 2 = 0,6 USD. Lãi ròng trước swap khoảng 58,2 USD.

Quy chi phí về USD mỗi lot

Để so sánh tài khoản giữa các sàn, quy mọi chi phí về USD cho mỗi lot EUR/USD khứ hồi:

• Spread thực tế × 10 USD.
• Cộng commission hai chiều. Ví dụ EC Markets ECN 1,5 USD/lot/chiều thành 3 USD khứ hồi; Vantage Raw ECN 3 USD/lot/chiều thành 6 USD; Exness Raw Spread tới 3,5 USD/lot/chiều thành tới 7 USD (theo công bố của các sàn, tính đến 11/2026).

Cách làm chi tiết có trong bài cách chọn loại tài khoản.

Dùng pip để đặt khối lượng

Khối lượng nên tính từ số tiền chấp nhận mất và khoảng cách cắt lỗ:

Khối lượng (lot) = Số tiền chấp nhận mất ÷ (Số pip cắt lỗ × Giá trị pip của 1 lot)

Ví dụ: chấp nhận mất 20 USD, cắt lỗ 25 pip EUR/USD, khối lượng = 20 ÷ (25 × 10) = 0,08 lot. Cách tính này không phụ thuộc đòn bẩy; đòn bẩy chỉ quyết định ký quỹ, như giải thích trong bài đòn bẩy và rủi ro.

Những nhầm lẫn thường gặp

• Nhầm pip với point: spread "12" trên MT5 thường là 1,2 pip, không phải 12 pip.
• Quên đổi tiền tệ: với cặp không có USD đứng sau, giá trị pip tính theo đồng tiền định giá rồi mới quy ra USD.
• Dùng cùng khối lượng cho mọi mã: 1 lot vàng và 1 lot EUR/USD có mức lãi lỗ mỗi biến động rất khác nhau.
• Bỏ qua commission hai chiều khi tính lãi ròng của lệnh nhỏ.

Lưu ý

Khối lượng nhỏ nhất ở nhiều sàn là 0,01 lot, nhưng điều kiện cụ thể khác nhau theo tài khoản và mã. Giao dịch CFD có đòn bẩy có thể làm mất toàn bộ vốn; Ngân hàng Nhà nước chưa cấp phép sàn forex nào tại Việt Nam. Bài viết chỉ mang tính thông tin, không phải khuyến nghị đầu tư.